Het drama van collaboratie en verzet in Meensel-Kiezegem (WOII)

Een klein dorp, een zware tol (2004)

zwaretol11Op 1 augustus 2004 verscheen bij uitgeverij Manteau Een klein dorp, een zware tol (ondertitel Het drama van verzet en verraad in Meensel-Kiezegem), het dramatisch verhaal van de gebeurtenissen in dit Hagelandse dorpje aan het einde van de Tweede Wereldoorlog. Op zondag 30 juli 1944 (dus al ruim na de landing van de geallieerden in Normandië) werd hier Gaston Merckx, zoon van een Duitsgezinde familie, vermoord. Met verschrikkelijke gevolgen, want om zijn dood te wreken zouden 67 onschuldige slachtoffers vallen.

Aan het boek werkten de tweeling Frans en Jozef Craeninckx, destijds 16 jaar en de jongste politieke gevangenen van het land, actief mee. Zij zaten destijds op de Spooktrein (de allerlaatste trein die op weg was naar de concentratiekampen en gelukkig nooit zijn dodelijke bestemming zou bereiken). Op de foto de auteur met de twee broers, poserend voor het Ontmoetingscentrum van Meensel-Kiezegem.

zwaretol3Meensel-Kiezegem is ook het geboortedorp van Eddy Merckx, wiens naam door sommigen ten onrechte met zijn ver vermoord familielid werd geassocieerd. Het verhaal van een dorpsgemeenschap waarin het drama tot de dag van vandaag verder leeft. De auteur heeft om sentimentele redenen een speciale band met deze renner. Als kind ging Stefaan Van Laere vaak op vakantie in deze streek, waar zijn moeder geboren werd en al zijn familie woont. In volle glorietijd van Eddy Merckx reed hij er zelf op de glooiende hellingen van het Hageland en verbeeldde zich ook de Tour de France te winnen…
Pas in de jaren tachtig leerde de auteur dankzij de tv-reeks van Maurice De Wilde over collaboratie en verzet de omvang van het oorlogsdrama in Meensel-Kiezegem kennen. Zijn interesse was gewekt, maar het zou nog vele jaren van opzoeking vergen om tot dit boek te komen.

Uiteindelijk bleek de inbreng van de broers Craeninckx het definitieve sluitstuk voor een boek dat al meteen stof deed opwaaien.
Begrijpelijk, want Een klein dorp, een zware tol gaat een aantal hete hangijzers niet uit de weg. Zo krijgt de lezer inzicht in collaboratie en verzet in een kleine boerengemeenschap en hoe kleine oorzaken grote gevolgen kunnen hebben.

Op 1 augustus 2004 vond in Meensel-Kiezegem de 60ste herdenking van dit drama plaats, dit in het plaatselijk Ontmoetingscentrum waar ook een museum gevestigd is.

Mister Nieuwe Politieke Cultuur 2004

zwaretol2De Jong VLD Federatie Leuven bekroonde Stefaan Van Laere, Jozef en Frans Craeninckx met de nominatie tot Misters Nieuwe Politieke Cultuur 2004. Uit het verslag: “Jong VLD Federatie Leuven wil met deze prijs verwijzen naar de ongelukkige opgang van extreem-rechts in Vlaanderen. Het boek – dat intussen aan een tweede druk toe is – is een goede manier om de mensen er op te wijzen wat de gevaren van intolerantie zijn. De jeugd van vandaag en morgen mag nooit vergeten wat er tijdens WOII gebeurde en pleit er dan ook voor om van dit werk gebruik te maken tijdens de lessen geschiedenis in het middelbaar onderwijs.”

zwaretol4

Lees hier de recensie van Dirk Verhofstadt in Liberales.